Jakość relacji coraz częściej pojawia się w rozmowach o zdrowiu, dobrostanie i długowieczności, ale wciąż bywa traktowana jako mniej „medyczna” niż sen, dieta, ruch czy badania profilaktyczne. Tymczasem raport Gedeon Richter Polska pokazuje, że relacje międzyludzkie są dla Polaków jednym z najważniejszych źródeł sensu życia, a zdrowie psychiczne zależy nie tylko od indywidualnych nawyków, lecz także od tego, czy mamy wokół siebie osoby dające wsparcie, bezpieczeństwo i zrozumienie. Sprawdź, jak relacje łączą się z codziennym samopoczuciem, samotnością i długowiecznością.

Z tekstu dowiesz się:

• dlaczego relacje i zdrowie psychiczne są ze sobą tak mocno powiązane,
• kiedy samotność zaczyna wpływać na zdrowie i dobrostan,
• dlaczego długowieczność zależy m.in. od relacji międzyludzkich,
• jak wzmacniać więzi społeczne na co dzień.

Relacje a zdrowie psychiczne – dlaczego są ze sobą tak mocno powiązane?

W tym artykule punktem wyjścia są dane z raportu Gedeon Richter Polska „Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością”, przygotowanego na podstawie badania ilościowego na reprezentatywnej próbie 1018 osób. Jego wyniki pokazują, że więzi społeczne warto traktować jako element codziennego dbania o zdrowie – obok snu, odpoczynku, aktywności fizycznej i profilaktyki.

Wpływ relacji na zdrowie psychiczne obejmuje przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa, możliwość rozmowy i doświadczenie bycia przyjętym bez oceny. W raporcie Gedeon Richter Polska:

• 86% badanych wskazuje, że ma osoby, przy których może być w pełni sobą,
• 85% deklaruje, że ma wokół siebie osoby, na których wsparcie może liczyć,
• 80% ma z kim porozmawiać o tym, co naprawdę przeżywa i czuje.

To dowodzi, że dla większości Polaków relacje międzyludzkie są cennym zapleczem emocjonalnym. Nie oznacza to jednak, że każda relacja automatycznie wspiera dobrostan. Większość badanych często lub bardzo często doświadcza w kontaktach z bliskimi pozytywnych emocji, ale jednocześnie 32% nie otrzymuje regularnie poczucia bezpieczeństwa, 36% nie czuje się regularnie wspierana, a 40% doświadcza zrozumienia co najwyżej od czasu do czasu. To ważne, bo o wpływie relacji na zdrowie decyduje nie tylko liczba kontaktów, ale także ich jakość. Poczucie bliskości buduje się wtedy, gdy można liczyć na wsparcie, zrozumienie i swobodnie rozmawiać o trudnych emocjach.

Samotność a zdrowie i dobrostan

Samotność a zdrowie to zależność, której nie da się sprowadzić wyłącznie do liczby osób w otoczeniu. Można funkcjonować w rodzinie, pracy i mediach społecznościowych, a mimo to czuć się niewysłuchanym lub emocjonalnie oddzielonym od innych. Według raportu Gedeon Richter Polska:

• 53% badanych czuje się osamotniona rzadko lub nigdy,
• 48% doświadcza osamotnienia przynajmniej od czasu do czasu,
• 19% respondentów czuje się osamotniona często lub zawsze (w tym 5% zawsze albo prawie zawsze).

Szczególnie istotne są różnice między grupami wiekowymi i społecznymi. Najmłodsi badani w wieku 18–29 lat najczęściej deklarują osamotnienie: 28% z nich czuje się tak często lub zawsze. Wraz z wiekiem odsetek ten spada do około 10–12%, co przełamuje stereotyp, że samotność dotyczy głównie seniorów. Z raportu wynika też, że wśród osób żyjących bardzo skromnie aż 38% czuje się osamotniona często lub zawsze, podczas gdy wśród osób w dobrej i bardzo dobrej sytuacji materialnej jest to około 10%.

Samotność warto traktować jako sygnał, a nie powód do wstydu. Jeśli trwa długo, może wpływać na zdrowie psychiczne, poczucie sensu i codzienną motywację do dbania o siebie. Raport pokazuje, że najmłodsi są nie tylko bardziej samotni, ale też bardziej sceptyczni i pełni niepokoju wobec przyszłości. To oznacza, że rozmowa o samotności powinna być częścią szerszej dyskusji o dobrostanie, relacjach i profilaktyce zdrowotnej.

Relacje międzyludzkie jako czynnik wpływający na długość życia

Raport Gedeon Richter Polska pokazuje, że w społecznym myśleniu o zdrowiu relacje wciąż niesłusznie pozostają na dalszym planie. Gdy badanych zapytano, co w największym stopniu decyduje o tym, jak długo żyje człowiek, najczęściej wymieniali oni styl życia, genetykę, dostęp do opieki medycznej, warunki życia i nastawienie psychiczne. Relacje z innymi ludźmi wskazało jedynie 5% respondentów.

To zaskakujące, bo jednocześnie motywacje związane z długim życiem są u Polaków przede wszystkim relacyjne. Dla 44% badanych jest to możliwość jak najdłuższego spędzania czasu z bliskimi, a dla 38% – obserwowanie, jak rozwijają się dzieci lub wnuki. Długie życie nie jest więc dla wielu osób wartością samą w sobie. Nabiera sensu wtedy, gdy oznacza więcej czasu z ludźmi, więcej obecności i więcej wspólnych doświadczeń.

Ten rozdźwięk jest jednym z najciekawszych wniosków raportu: Polacy żyją w relacjach i czerpią z nich sens, ale rzadko myślą o nich w kategoriach zdrowia czy długowieczności. W praktyce oznacza to, że więzi społeczne mogą być niedocenianym elementem codziennej profilaktyki, w tym lepszej kontroli czynników ryzyka chorób przewlekłych, np. schorzeń układu krążenia, które należą do najczęstszych problemów zdrowotnych w Polsce. Bliscy mogą pomagać w odpoczynku, zachęcać do badań, wspierać podczas choroby albo po prostu dawać poczucie, że jest się potrzebnym. Długowieczność warto więc rozumieć nie tylko jako długość życia, ale także jako życie w relacjach, które wzmacniają dobrostan.

Czytaj również: Nadciśnienie tętnicze – przyczyny, objawy i leczenie

Więzi społeczne – jak o nie dbać na co dzień?

Wzmacnianie relacji nie musi oznaczać dużych deklaracji ani radykalnych zmian w życiu. Często zaczyna się od regularności, krótkiej rozmowy, wspólnego spaceru albo prostego komunikatu: „chcę być bliżej”. Raport pokazuje, że większość badanych czuje przynależność do podstawowych kręgów społecznych: 82% do najbliższej rodziny, 78% do rodziny pochodzenia, 73% do przyjaciół, a 74% do znajomych. Słabsze jest natomiast zakorzenienie w sąsiedztwie i lokalnej społeczności, gdzie przynależność deklaruje 50% badanych. Warto więc spojrzeć na relacje szerzej niż tylko przez pryzmat rodziny i partnerstwa. Więzi społeczne mogą powstawać również w grupach zainteresowań, społecznościach lokalnych, miejscu pracy czy podczas regularnych aktywności.

Jakość kontaktów międzyludzkich wpływa na zdrowie psychiczne, poczucie sensu oraz sposób, w jaki myślimy o długowieczności. Raport Gedeon Richter Polska to liczbowy dowód na to, że Polacy mają wokół siebie bliskie osoby, ale nie zawsze czują się w tych relacjach wystarczająco wspierani i rozumiani. Dlatego troska o więzi powinna być traktowana jako część dbania o zdrowie – obok snu, aktywności czy regularnego sprawdzania poziomu cholesterolu. Długie życie zyskuje największą wartość wtedy, gdy jest nie tylko dłuższe, ale także zakorzenione w dobrych i bezpiecznych relacjach.

Źródła:

1. Małkowicz Z., Pałka M. (na zlecenie Gedeon Richter Polska). Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością. Raport z badania ilościowego na reprezentatywnej próbie 1018 osób. Maj 2026. Online: https://zdrowa-ona.pl/dlugowiecznosc/. Dostęp: 25.06.2026.
2. Narodowy Fundusz Zdrowia. Choroby kardiologiczne. Gdy serce zawodzi. Online: https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/choroby-kardiologiczne-gdy-serce-zawodzi/. Dostęp: 30.06.2026.