Tegoroczny Kongres w dużej mierze poświęcony został tematyce bezpieczeństwa, zgodnie z tematem wiodącym polskiej prezydencji w Unii Europejskiej. O tym, co oznacza ono w ochronie zdrowia w praktyce i jaką rolę pełnią tu lokalni producenci leków, podczas panelu poświęconego tej kwestii mówiła m.in. Aneta Grzegorzewska, Dyrektor ds. Korporacyjnych i Relacji Zewnętrznych Gedeon Richter Polska, a jednocześnie członek zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska. Nasza firma dzięki temu była jednym z tych głosów branży, który w temacie bezpieczeństwa lekowego Polski i Europy wybrzmiał najmocniej.

Bezpieczeństwo lekowe to nie abstrakcja

Bezpieczeństwo lekowe staje się dziś jednym z najważniejszych tematów w Europie – obok bezpieczeństwa energetycznego czy militarnego. Dlaczego? Bo chodzi o coś bardzo podstawowego: dostępność leków, których wszyscy potrzebujemy, zarówno w aptekach, jak i w szpitalach. Aneta Grzegorzewska podkreśliła, że bezpieczeństwo lekowe – czyli zapewnienie stałego dostępu do niezbędnych leków – to dziś trzeci filar stabilności Europy. „To nie jest abstrakcyjne pojęcie. Chodzi o to, by pacjent mógł kupić potrzebny lek w aptece. Tylko tyle – i aż tyle” – stwierdziła.

Pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie pokazały, jak łatwo może dojść do przerw w dostawach, szczególnie kiedy duża część produkcji leków i ich komponentów, w tym substancji czynnych (API), odbywa się dziś w Azji. To oznacza, że Europa musi dziś na nowo zbudować swoją niezależność w obszarze zdrowia.

Akt o Lekach Krytycznych: pierwszy krok, ale niewystarczający

11 marca Komisja Europejska przedstawiła długo wyczekiwany projekt Aktu o Lekach Krytycznych (Critical Medicines Act). Dokument ten wyznacza kierunki działań, które mają poprawić bezpieczeństwo lekowe w Unii Europejskiej. Dobrze, że taki akt powstał – ale, jak zauważyła Aneta Grzegorzewska, nadal brakuje w nim konkretnego mechanizmu finansowego, który umożliwiłby realne inwestycje w nowe zakłady produkcyjne i rozwój infrastruktury farmaceutycznej.

„Branża liczyła na stworzenie funduszu, który wspierałby inwestycje w produkcję leków krytycznych. Bez tego trudno mówić o przełomie” – komentowała. Projekt Aktu nie przewiduje bowiem powstania specjalnego, dodatkowego funduszu przeznaczonego na budowanie bezpieczeństwa lekowego Europy – zakłada jedynie redystrybucję obecnych środków unijnych i podkreśla rolę państw członkowskich i ich własnych budżetów.

Gedeon Richter działa – nie czekamy z założonymi rękami

Na kongresie wyraźnie wybrzmiało, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo lekowe UE spoczywa również bezpośrednio na firmach farmaceutycznych. Znaczącą rolę odgrywają tu te firmy, które mają swoje zakłady produkcyjne w Europie. Gedeon Richter jest jedną z niewielu firm europejskich posiadających własne zakłady – wytwarzające zarówno gotowe leki, jak i substancje czynne kluczowych produktów portfela firmy. W ostatnim czasie grupa inwestuje także intensywnie w rozwój zakładów biotechnologicznych na terenie Europy aby zwiększać dostęp do leków dla Europejczyków. W Polsce,  Gedeon Richter rozbudowuje nasz zakład produkcyjny w Grodzisku Mazowieckim. Inwestycja ta jest finansowana ze środków własnych.

„Czekamy na wbicie przysłowiowej pierwszej łopaty [ze strony UE i budżetu państwa – przyp. red.]” – powiedziała Aneta Grzegorzewska mając na myśli oczekiwane wsparcie dla inwestycji w rozwój produkcji leków krytycznych w Polsce. –

Problem: brak opłacalności i przeregulowanie

Jednym z wyzwań, na które zwracała uwagę przedstawicielka Gedeon Richter, są wysokie koszty produkcji w Europie oraz niskie marże, które szczególnie uderzają w producentów leków generycznych. „Erodowanie cen leków – choć korzystne z punktu widzenia płatnika – może sprawić, że firmy przestaną inwestować w ich produkcję. A przecież chodzi o leki, które ratują życie” – mówiła.

Zwróciła też uwagę na problem nadmiernych regulacji. Przykładem może być tzw. dyrektywa ściekowa, która może podnieść koszty produkcji leków w Europie i wypchnąć ją poza Unię. Polska już ją zaskarżyła do Trybunału Sprawiedliwości UE – co, jako krajowi producenci leków, w pełni popieramy.

Gedeon Richter jest jednym z istotnych lokalnych producentów leków w Polsce, w tym leków refundowanych, dlatego też chcemy współtworzyć rozwiązania, które zapewnią Polakom bezpieczny dostęp do terapii. Nasze stanowisko jest jasne: bezpieczeństwo lekowe to sprawa wspólna – pacjentów, państwa i takich firm, jak nasza. Dlatego bierzemy udział w takich wydarzeniach jak HCC, które stwarzają możliwość konstruktywnej dyskusji pomiędzy kluczowymi uczestnikami polskiego systemu ochrony zdrowia..