Antykoncepcja hormonalna a leki przeciwbakteryjne

Antykoncepcja jest podstawowym sposobem kontroli narodzin, a jej celem jest niedopuszczenie do zapłodnienia lub zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej.[1] Stosowanie antykoncepcyjnych środków hormonalnych to najczęściej stosowana metoda zapobiegania nieplanowanej ciąży. Aby mogły one prawidłowo i skutecznie spełniać swoje zadanie wymagane jest ich odpowiednie stężenie w surowicy krwi. [2]

Pominięcie przyjęcia hormonalnego środka antykoncepcyjnego oraz interakcje hormonalnych środków antykoncepcyjnych z innymi lekami mogą obniżać skuteczność stosowanego preparatu. [2] W poniższym artykule chcemy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia interakcji pomiędzy antykoncepcją hormonalną a lekami przeciwbakteryjnymi.  W Polsce choroby zakaźne, a do takich należą także infekcje bakteryjne, są nadal poważnym problemem zdrowotnym.  Głównym mechanizmem obronnym człowieka przed zakażeniami jest układ odpornościowy.  Czynników ryzyka zakażeń bakteryjnych oraz powstawania chorób z tym związanych jest wiele, jednak najczęstsze to brak odpowiedniej higieny osobistej i higieny żywienia, osłabiona odporność oraz stan zdrowia. [3] Wiedza na temat interakcji hormonalnych środków antykoncepcyjnych z przyjmowanymi przez pacjentkę antybiotykami czy chemioterapeutykami jest bardzo istotna.

Możliwe interakcje pomiędzy antykoncepcją hormonalną a antybiotykami i chemioterapeutykami, dotyczą leków przeciwbakteryjnych podawanych doustne oraz pozajelitowo. W metabolizmie niektórych substancji czynnych – pochodzenia estrogenowego – zawartych w środkach antykoncepcyjnych biorą udział enzymy obecne w wątrobie, których działanie może być osłabione z uwagi na przyjmowane antybiotyki czy chemioterapeutyki. W procesie metabolizmu tych substancji biorą także udział bakterie jelitowe obecne w organizmie – mikrobiom, który ulega zniszczeniu podczas terapii lekami przeciwbakteryjnymi. To właśnie „nasze” bakterie (głównie laseczki z rodzaju Clostridium) biorą udział w procesach odpowiedzialnych za utrzymanie prawidłowego stężenia hormonalnego leku antykoncepcyjnego we krwi, a co za tym idzie także w utrzymaniu skuteczności stosowanej antykoncepcji hormonalnej. Stąd podczas antybiotykoterapii efektywność antykoncepcji hormonalnej może być ograniczona. [2]

Stosowanie  antybiotyków oraz chemioterapeutyków wymaga podczas terapii, a także 7 dni po jej zakończeniu, stosowania innej niż antykoncepcja hormonalna metody zapobiegania ciąży.[2]

Antybiotyki i chemioterapeutyki przeciwbakteryjne, które mogą ograniczać skuteczność antykoncepcji hormonalnej to przede wszystkim: [2]

– Amoksycylina (także w preparatach z kwasem klawulanowym) – Cefalosporyny

– Karbapenemy – Klindamycyna – Penicylina – Erytomycyna – Klarytromycyna

– Azytromycyna – Tetracykliny – Klotrimoksazol – Cyprofloksacyna

– Norfloksacyna  – Lewofloksacyna

Warto zaznaczyć, że stosowanie probiotyków podczas antybiotykoterapii nie chroni przed wystąpieniem opisanych interakcji. Probiotyki zawierają w swoim składzie najczęściej bakterie kwasu mlekowego lub Saccharomyces, których udział w metabolizmie substancji czynnych pochodzenia estrogenowego zawartych w hormonalnych środkach antykoncepcyjnych jest nieznaczny. [2]

Substancji czynnych zawartych w środkach antykoncepcyjnych oraz ich połączeń jest wiele.
Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestageny jako substancje czynne nie wykazują interakcji z lekami przeciwbakteryjnymi. Wynika to z ich wysokiej biodostępności (80-100%) oraz innego mechanizmu metabolizmu niż w przypadku substancji stanowiących składnik estrogenny. [2]

Podczas wizyty lekarskiej poinformuj swojego lekarza o przyjmowanych przez Ciebie środkach antykoncepcyjnych, a także innych lekach. Wszelkie informacje na temat interakcji lekowych znajdziesz także w ulotce dołączonej do opakowania produktu leczniczego. Możesz także skorzystać z porady farmaceutycznej podczas realizowania recepty.

 

  1. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej Ginekol Pol. 2014, 85, 234-239
  2. Niekorzystne interakcje środków antykoncepcyjnych dr hab. n. med. Jarosław Woroń

https://podyplomie.pl/medycyna/35400,niekorzystne-interakcje-srodkow-antykoncepcyjnych?fbclid=IwAR3O3YWrPlnwH0C1-YBmYnOebK-BPClRlbzyd_vl5KiY3QJ7drWrThCB6bQ

  1. Wybrane zakażenia bakteryjne – nieuniknione zagrożenia zdrowia i życia człowieka Selected bacterial infections – unavoidable threats to the health and lives of the man Izabela Anna Sobieraj -Garbiak, Marta Drożdżyńska

 

Podobał Ci się ten artykuł? Podziel się ze znajomymi


Kategorie aktualności


Tagi w tej kategorii


Pozostałe aktualności

Raport – Polki 2021 – Nowe wartości na nowe czasy
Jaka jest Polka 2021? Jak postrzega siebie, co jest dla niej najważniejsze, jakimi wartościami kieruje się w życiu, o czym marzy? Czy różni się pod tymi względami od matek i babek. Na te oraz wiele innych pytań odpowiada raport „Polki 2021. Nowe wartości na nowe czasy”*, który powstał na zlecenie...
Energia jest kobietą: 11. edycja kalendarza Gedeon Richter
Świat ma kobiecy puls i w jego dziejach roi się od żeńskich końcówek. Nie każdej jednak twórczyni, naukowczyni czy władczyni dane było zapisać swoje nazwisko w pamięci potomnych. W hołdzie tym, którym się udało powstała 11. już edycja kalendarza artystycznego Gedeon Richter. Nosi tytuł „Energia kobiet” i przedstawia 12 wybitnych bohaterek....
Grant na zdrowie – wywiad z Polskim Związkiem Niewidomych
Konkurs „Grant na zdrowie” pozwoli realizować marzenia o szczęśliwej rodzinie – rozmowa z Elżbietą Oleksiak, Kierownikiem Centrum Rehabilitacji Instytutu Tyflologicznego Polskiego Związku Niewidomych, laureata nagrody głównej w I edycji konkursu „Grant na zdrowie – Gedeon Richter i Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej w służbie pacjentom”. Wszystko odczuwamy inaczej Potrzeby...
Solidarni z Ukrainą!
Z niepokojem i smutkiem obserwujemy to, co dzieje się tuż za naszą granicą. Pragniemy wyrazić naszą solidarność z obywatelami Ukrainy i zapewnić, że robimy co w naszej mocy, aby szczególnie teraz, w tym trudnym czasie pokazywać, że nasze wartości to nie puste słowa, a zdrowie naprawdę jest naszą misją. Dzięki...
Transformacja cyfrowa w ochronie zdrowia
Transformacja cyfrowa w ochronie zdrowia jest nieunikniona. Pandemia COVID-19 stała się poniekąd akceleratorem rozwiązań w obszarze e-zdrowia, ale przejście na cyfrową i zdalną samoopiekę zdrowotną wymaga zmiany mentalności pacjentek, gdyż w dużej mierze powinny polegać na sobie i nabrać do siebie zaufania. Jak wynika z raportu „Cyfrowe zdrowie Polek. Co...
Dzień Immunologii!
Układ immunologiczny pełni funkcje bariery, która zatrzymuje bakterie, wirusy, toksyny czy alergeny. Jak o niego zadbać zwłaszcza teraz, wiosną, gdy „królują” przeziębienia i alergie? Układ immunologiczny chroni nas przed czynnikami zewnętrznymi, ale także nieprawidłowymi podziałami komórek w organizmie (jak np. rozwój nowotworów). Tworzy go układ narządów, funkcjonalnie połączonych, takich jak:...